18.01.2022 Język japoński

Japońskie tradycje noworoczne

Sylwester już za nami i zdążyliśmy się już przyzwyczaić do nowej daty. Przed nami ciągle Księżycowy Nowy Rok - wraz z początkiem lutego rozpocznie się rok tygrysa. Będąc pomiędzy tymi wydarzeniami, które Japończycy niejako łączą, przypatrzmy się jeszcze, jak Nowy Rok obchodzony jest w Japonii. 

Umyć okna, wyjąć ozdoby

Rzeczą, która łączy świąteczne przygotowania Polaków i Japończyków jest sprzątanie, czyli osouji. Gdy już wszystko jest posprzątane, czas udekorować dom na święta. Dekorowanie na ostatnią chwilę ma przynosić pecha, dlatego najlepiej zrobić to z wyprzedzeniem, najlepiej już 28 grudnia. Wśród dekoracji znajdziemy kadomatsu, zrobione z bambusa i gałęzi drzew iglastych, które stawia się przed domami. Według wierzeń, mają one służyć za mieszkanie bóstwom shitntoistycznym, które na przełomie starego i nowego roku odwiedzają świat ludzi. Inną dekoracją jest kagami mochi - dwa ciastka ryżowe mochi ustawione jeden na drugim i udekorowane mandarynką. Dwa ciastka mają symbolizować odchodzący i przychodzący rok, uzupełniające się elementy ying i yang, lub słońce i księżyc. Jednocześnie powszechne są ozdoby związane z chińskim zodiakiem i zwierzęciem, które będzie patronem nadchodzącego roku księżycowego. W minione święto w wielu miejscach widoczne były tygrysy, szczególnie popularne na wysyłanych do rodziny i przyjaciół kartkach noworocznych - nengajou.

Z rodziną przy stole

Nowy Rok jest w Japonii świętem spędzanym w gronie rodzinnym. Oczekując na wybicie północy, a potem w pierwszy dzień nowego roku, je się różnorakie tradycyjne potrawy, nasycone bogatą symboliką. Toshikoshi soba, czyli makaron przekraczający rok, to makaron gryczany podawany na wiele sposobów Łatwo jest go pokroić pałeczkami, więc symbolizuje pozbywanie się trudności z życia. Z drugiej strony, długi makaron symbolizować może długie życie. Innym daniem jest ozouni, czy zupa, do której włożone są ciastka mochi. Ponieważ mochi są klejące i ciągnące, należy jeść zupę powoli, żeby się nie udławić. Z kolei osechi ryouri to zestaw małych porcji różnych potraw, ułożonych w pudełku. Znajdziemy tam ikrę śledzia, co jest życzeniem posiadania wielu dzieci, krewetki, których długie “wąsy i brody” symbolizują długie życie, korzeń lotosu, którego otwory mają oznaczać jasne widzenie przyszłości, czy kandyzowane jadalne kasztany, których złoty kolor ma przyciągać bogactwo. Dzielenie się posiłkiem w gronie rodziny również ma za zadanie dać nam szczęście i dostatek na następny rok.

Pierwszy stycznia, pierwsze razy

Popularną aktywnością w Nowy Rok jest oglądanie pierwszego wschodu słońca. W tym celu ludzie udają się na dachy wysokich budynków, w góry, czy na brzeg oceanu. Stałym elementem jest pierwsza wizyta w świątyni - hatsumode. Do największych świątyń kolejki ustawiają się już przed północą. W świątyni, oprócz modlitw o dobry nowy rok, można zakupić omamori, czyli amulety na różne okazje, a także omikuji, czyli wróżbę. Na niej będzie napisane, czy przez następny rok będziemy mieć szczęście, czy też nie. Jeśli trafi nam się wróżba nieszczęścia, lepiej nie brać jej ze sobą do domu, a przywiązać do gałęzi świątynnego drzewa.

Inaczej, a znajomo

Japoński koniec roku różni się od sylwestrowych imprez, popularnych w Polsce, jest za to dość podobny do tego, jak my spędzamy Boże Narodzenie. Bez względu na to, jak żegnamy stary rok, wszyscy życzymy sobie wszystkiego najlepszego na ten nowy.

Akemashite omedetou gozaimasu!